Ruim vijftig fondsbestuurders, sociale partners en experts kwamen op 19 mei bijeen bij CAOP in Den Haag. Centraal stond de vraag hoe arbeidsmarktfondsen gezamenlijk kunnen bijdragen aan maatschappelijke opgaven die steeds minder binnen één sector zijn op te lossen. “Geen van deze opgaven kan door één publieke sector afzonderlijk worden opgelost”, stelde Stan Kaatee, directeur-generaal Werk bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Arbeidsmarktkrapte vraagt om nieuwe antwoorden
Volgens Stan Kaatee vraagt de huidige arbeidsmarkt om andere manieren van denken en organiseren. De krapte op de arbeidsmarkt verdwijnt niet vanzelf en publieke sectoren zullen volgens hem meer moeten doen met minder mensen. Dat vraagt om investeringen in ontwikkeling, productiviteit, technologie en een arbeidsmarkt waarin mensen zich blijven ontwikkelen. Kaatee benadrukte dat veel publieke sectoren met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben. “Sectoren vissen in dezelfde vijver”, stelde hij. Juist daarom ziet hij meerwaarde in samenwerking tussen sectoren en sociale partners, bijvoorbeeld rond aantrekkelijk werkgeverschap, scholing en talentontwikkeling.
Ook wees hij op de nieuwe talentstrategie van het kabinet, waarin arbeidsmarkt, onderwijs, migratie en economische ontwikkeling nadrukkelijker met elkaar worden verbonden. Volgens Kaatee ligt daar een belangrijke rol voor sociale partners en arbeidsmarktfondsen om gezamenlijk met voorstellen te komen voor de lange termijn. “Wij kunnen als overheid veel bedenken, maar we hebben het maatschappelijke middenveld nodig om met voorstellen en oplossingen te komen. Juist daar zit de kennis van wat werkt in de praktijk,” aldus Kaatee. Daarbij sprak hij ook zijn steun uit voor initiatieven die samenwerking tussen sectoren versterken, zoals de ontwikkeling van de Sociaal Publieke Raad.
Maatschappelijke opgaven stoppen niet bij sectorgrenzen
In haar bijdrage benadrukte Marjolijn Olde Monnikhof, directeur-bestuurder van CAOP, dat arbeidsmarktfondsen al jarenlang werken aan thema’s die vandaag volop in de belangstelling staan: vakmanschap, scholing, duurzame inzetbaarheid, gezondheid en de toekomst van werk.
Tegelijkertijd veranderen de vraagstukken waarmee organisaties worden geconfronteerd. Arbeidsmarktkrapte, AI, mentale belasting en technologische ontwikkelingen beperken zich niet tot één sector. Daardoor groeit de behoefte om meer kennis te delen, gezamenlijk te leren en zicht te krijgen op wat werkt.
“Arbeidsmarktkrapte stopt niet bij een sectorgrens. AI ook niet. Mentale belasting ook niet”, aldus Olde Monnikhof. Volgens haar ligt daar een belangrijke uitdaging voor arbeidsmarktfondsen: hoe behoud je de kracht van sectorspecifieke kennis en ervaring, terwijl maatschappelijke opgaven steeds meer sectoren tegelijk raken? In dat kader ging zij ook in op de ontwikkeling van een Sociaal Publieke Raad, waarin sociale partners en publieke organisaties bovensectorale vraagstukken gezamenlijk kunnen bespreken.
Leren van de praktijk
Tijdens drie deelsessies gingen deelnemers vervolgens met elkaar in gesprek concrete voorbeelden uit onderwijs, zorg en veiligheid. Daarbij stond steeds dezelfde vraag centraal: welke maatschappelijke opgave ligt onder een project en wat kunnen andere sectoren daarvan leren?
Zo werd vanuit het primair onderwijs gesproken over het organiseren van onderwijs in tijden van personeelstekorten. Vanuit de politie werden eerste inzichten gedeeld over de gevolgen van klimaatverandering voor de politietaak. In de zorg stond Zowi, een nieuwe AI-loopbaancoach, centraal die mensen ondersteunt bij werken en leren in zorg en welzijn.
Hoewel de onderwerpen uiteenliepen, kwam in alle sessies dezelfde uitdaging naar voren: hoe zorgen we ervoor dat publieke organisaties ook in de toekomst beschikken over voldoende mensen, vaardigheden en vernieuwingskracht om maatschappelijke opgaven uit te voeren?
Samen verantwoordelijkheid dragen voor de toekomst van werk
De bijeenkomst liet zien hoeveel kennis, ervaring en innovatiekracht er aanwezig is binnen de verschillende arbeidsmarktfondsen. Tegelijkertijd werd duidelijk dat veel vraagstukken niet langer uitsluitend binnen afzonderlijke sectoren kunnen worden opgelost.
Dat vraagt niet om minder sectorspecifieke kennis, maar wel om meer samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Of zoals Olde Monnikhof het formuleerde: arbeidsmarktfondsen oefenen al jarenlang met iets waar de samenleving steeds meer behoefte aan krijgt: samen verantwoordelijkheid dragen voor de toekomst van werk.
Meer weten?
Deze uitwisseling vormt geen eindpunt, maar een begin. De bijeenkomst was de eerste in een reeks waarin arbeidsmarktfondsen, sociale partners en experts samen verkennen hoe zij kunnen bijdragen aan toekomstbestendige publieke taken en een sterke publieke arbeidsmarkt. De volgende sessie vindt plaats in september. Wil je op de hoogte blijven van de verdere ontwikkelingen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.
