Zoeken Menu

Wnra geeft OR grotere rol en versterkte positie

10-07-2018

Met de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) wordt de positie van de ambtenaar gelijk aan de positie van de werknemer. De verwachting is dat de Wnra per 1 januari 2020 ingaat.

Tineke Visser, organisatieantropoloog en medezeggenschapstrainer bij CAOP en Els Huisman, advocaat bij De Voort Advocaten|Mediators, bespreken in een  artikel in OR Rendement (85 KB) wat de Wnra precies inhoudt en welke rol de OR kan vervullen bij de voorbereiding en invoering ervan.

Arbeidsvoorwaarden

De Wnra zorgt ervoor dat de ambtenaar vanaf 1 januari 2020 een arbeidsovereenkomst krijgt die zowel hij als de werkgever moeten ondertekenen. De ambtenaar krijgt dus geen eenzijdig aanstellingsbesluit meer thuis, zoals nu. Ook worden de collectieve arbeidsvoorwaarden in cao’s vastgelegd en niet meer in rechtspositieregelingen.
De normalisering van de rechtspositie geldt voor de meeste ambtenaren. Uitzonderingen zijn ambtenaren van politie en defensie, rechterlijke ambtenaren en politici. Het gros van de ambtenaren is na 1 januari 2020 echter werkzaam op basis van een arbeidsovereenkomst. Hoe worden de huidige aanstellingen omgezet in een arbeidsovereenkomst en welke arbeidsvoorwaarden gaan gelden?

Instemmingsrecht

De OR dient mee te denken over de inhoud van de arbeidsovereenkomsten en moet kritisch kijken naar de bijbehorende arbeidsvoorwaarden. Het kan namelijk zijn dat de OR op basis van de Wet op ondernemingsraden (WOR) instemmingsrecht heeft op een aantal regelingen. Als alle regelingen in kaart zijn gebracht en is duidelijk wat de cao regelt en welke onderdelen aanvullend in een personeelshandboek moeten worden opgenomen, dan kan de OR dit overzicht opvragen en beoordelen. De OR moet dan controleren of het overzicht volledig en juist is, maar ook kijken naar de praktische uitvoerbaarheid van de regelingen.

Overeenstemmingsbeginsel

In de huidige rechtspositieregelingen is nog het zogenoemde overeenstemmingsbeginsel opgenomen. Dit betekent dat aangelegenheden van algemeen belang voor de rechtspositie van de ambtenaren binnen het georganiseerd overleg (gevormd door vertegenwoordiging van de overheidswerkgever en de vakbonden) worden afgesproken. Dat betekent dat een akkoord met een meerderheid van de vakbonden een vereiste is om een regeling met arbeidsvoorwaardelijke rechten of verplichtingen voor individuele ambtenaren in te kunnen voeren.

Grotere rol ondernemingsraad

Na inwerkingtreding van de WNRA vervalt het overeenstemmingsbeginsel. De bestuurder mag dan kiezen om in plaats van met de vakbonden, een regeling of een sociaal plan af te spreken met de OR. Als de bestuurder voor de OR kiest, dan kan het instemmingsrecht van toepassing zijn. De OR moet zich dan afvragen of er voldoende kennis en ervaring in huis is of dat er extra scholing of ondersteuning van externe deskundigen nodig is.