Zoeken Menu

Dilemma na normalisering ambtenaren door dubbele rol overheid

2-05-2018

Het kabinet Rutte II heeft zich op arbeidsmarktgebied vooral laten gelden door het goedkeuren van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). De uitvoering van die wet roept nog veel vragen op, zo stelt CAOP-hoogleraar Alexander de Becker in hoofdstuk 4 van de Stand van de Ambtelijke Dienst (STAD) 2017. Vooral de dubbele rol van de overheid, van wetgever en van werkgever, kan tot dilemma’s leiden.

Speciale status ambtenaren behouden?

De Becker, Bijzonder hoogleraar ‘De overheid als arbeidsorganisatie’ van de Universiteit Leiden en het CAOP, gaat in zijn beschouwing in op de achterliggende reden van de normalisering van de ambtelijke rechtspositie. Daar valt namelijk over te discussiëren. Moeten we de overheid zien als een ‘gewone’ werkgever, die net als in de private sector moet onderhandelen over arbeidsvoorwaarden? Of moeten ambtenaren, vanwege hun diensten aan de gemeenschap, een speciale status behouden? Volgens De Becker valt er voor beide visies wat te zeggen.

Onrechtmatige bezuinigingen

De dubbele rol van de overheid kan echter lastig worden bij het onderhandelen over een collectief arbeidsvoorwaardenoverleg. Wat als de overheidsrol als regelgever conflicteert met de rol van werkgever? Dat gebeurde bijvoorbeeld in Portugal, waarbij het Grondwettelijke Hof oordeelde dat bezuinigingen van de regering, opgelegd vanuit de Europese Unie, niet rechtmatig waren. Deze hadden eerst onderhandeld moeten worden met de vakbonden in de publieke sector. In het rapport ‘Buitengewoon normale sturing’ van de commissie Borstlap staan volgens De Becker goede opties om dit soort dilemma’s te voorkomen, maar een echte oplossing is nog niet.

STAD 2017

De vijf bijzondere leerstoelen van het CAOP brengen elke twee jaar de STAD uit. Daarin staan onafhankelijke en kritische beschouwingen over de ontwikkelingen in de overheid en worden wetenschappelijke analyses gecombineerd met ervaringen uit de praktijk. De STAD 2017 – met de titel ‘De motiverende overheid’ – is tot stand gekomen met steun van BZK en het ABP. De Becker schreef hoofdstuk 4: ' Collectief arbeidsvoorwaardenoverleg in de publieke sector: wat na de normalisering? (136 KB)'.

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren

Wilt u meer weten over de consequenties van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren voor het arbeidsvoorwaardenoverleg? Hoogleraar Barend Barentsen schreef hierover in de STAD 2017: Kou rond arbeidsvoorwaarden ambtenaren lijkt uit de lucht.
Bekijk ook de expertisepagina over de normalisering op onze website.