Wat is de kern van (het werken bij) de overheid?
Het eigene van de overheid is, volgens minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de afgelopen 2500 jaar al op vele wijzen gedefinieerd. ‘Dus u zou er nu wel uit moeten zijn.' Dat zei de minister op 16 juni 2011 tijdens het openbaar slotdebat over dit thema dat het CAOP in samenwerking met de Albeda Leerstoel en de Ien Dales Leerstoel organiseerde in perscentrum Nieuwspoort.
Donner schetste een rijke serie van manieren waarop de overheid door de eeuwen heen is getypeerd. Op basis van de waarden van Augustinus en van de positieve benadering van Confucius tot de negatieve van Hobbes. Maar uiteindelijk komt het erop neer te bepalen welke functies werkelijk bij uitstek ‘des overheids' zijn. Voor welke functies heb je specifiek ambtenaren nodig? Welke taken vergen bijzondere vaardigheden en kennis en welke taken kun je door een contractpartij laten uitvoeren?
Dat alles niet zozeer in het licht van de terugtredende overheid ten gunste van de markt, maar ter bescherming en behartiging van het algemeen belang.
De arbeidsverhoudingen moeten terug naar een minder rigide systeem, maar niet iedereen kan zomaar weer werknemer worden. Voor sommige functies blijft een bijzondere status nodig. Ook moet de ambtenaar uit naam van de overheid ‘nee' kunnen blijven zeggen tegen de burgers, als het algemeen belang daarmee gediend is. Tenslotte, zo meent Donner, is het nodig om de komende tijd te werken aan de uitwisselbaarheid van menskracht tussen overheden onderling en met de verschillende markten.
Na een terugblik op de drie eerdere expertdebatten volgde discussie over de vragen ‘hoe zetten we de volgende stap' en ‘wat zijn onze handelingsperspectieven?'. Uiteindelijk leidde het openbare debat tot de conclusie dat de verschillende discussies veel dieperliggende informatie en argumenten hebben blootgelegd. Er liggen genoeg punten ter uitwerking en nuancering op tafel. Op basis daarvan gaat het CAOP, in samenspraak met sociale partners en leerstoelen, het vervolgdebat verder inhoud geven. Wij houden u op de hoogte.
